Quy trình làm app gồm 5 bước: xác định mục tiêu và người dùng, đặc tả tính năng, thiết kế giao diện, lập trình và kiểm thử, rồi phát hành và cập nhật. Làm đúng thứ tự giúp bạn tránh sửa đi sửa lại khi app đã viết xong. Nếu bạn cần đồng hành từ bước đầu, bạn xem dịch vụ thiết kế app của mình.
Tổng quan 5 bước và sản phẩm bàn giao
Mỗi bước nên kết thúc bằng một thứ cụ thể bạn xem và đồng ý được. Nhờ vậy dự án không bị mơ hồ kiểu “đang làm” mà không ai biết làm đến đâu.
| Bước | Việc chính | Sản phẩm bạn nhận được |
|---|---|---|
| 1. Mục tiêu và người dùng | Làm rõ app giải quyết việc gì cho ai | Bản mô tả mục tiêu, nhóm người dùng, tiêu chí thành công |
| 2. Đặc tả tính năng | Liệt kê tính năng, chia giai đoạn | Danh sách tính năng ưu tiên, sơ đồ màn hình (wireframe) |
| 3. Thiết kế giao diện | Thiết kế màn hình, luồng sử dụng | Bản thiết kế có thể bấm thử |
| 4. Lập trình và kiểm thử | Xây app, thử trên máy thật | Bản chạy thử, danh sách lỗi và kết quả sửa |
| 5. Phát hành và cập nhật | Đưa lên kho ứng dụng, theo dõi, cập nhật | App đã phát hành, kế hoạch cập nhật |
Bước 1: Xác định mục tiêu và người dùng
Trước khi nghĩ đến màn hình hay màu sắc, hãy trả lời ba câu: app giúp ai, giải quyết việc gì, và bạn sẽ biết nó thành công bằng cách nào. “Thành công” cần là điều đo được trong thực tế của bạn, như số đơn đặt qua app hoặc số lịch hẹn, chứ không phải cảm giác chung chung.
Ví dụ minh hoạ: một cửa hàng nông sản ở Buôn Ma Thuột muốn khách đặt cà phê và hạt tiêu qua app. Mục tiêu có thể là “khách quen đặt lại trong 3 chạm”, nhóm người dùng là khách mua thường xuyên và nhân viên đóng gói.
Hỏi người dùng thật
Trước khi chốt, hãy nói chuyện với 3 đến 5 người sẽ dùng app. Hỏi họ hiện đặt hàng bằng cách nào và vướng ở đâu. Câu trả lời của họ thường thay đổi danh sách tính năng bạn định làm.
Bước 2: Đặc tả tính năng và vẽ sơ đồ màn hình
Ghi ra mọi tính năng bạn muốn, rồi chia thành ba nhóm: bắt buộc cho bản đầu, nên có, để sau. Bản đầu càng gọn thì càng nhanh ra mắt và càng dễ học từ người dùng thật.
Sau đó vẽ wireframe: các khung màn hình đơn giản, chưa màu sắc, chỉ thể hiện mỗi màn có gì và bấm vào đâu thì sang đâu. Với app đặt hàng nông sản, bản đầu có thể gồm danh sách sản phẩm, giỏ hàng, xác nhận đơn và lịch sử đơn.
Bước 3: Thiết kế giao diện và luồng sử dụng
Đây là lúc wireframe được thêm màu, chữ, hình ảnh và trở thành bản thiết kế có thể bấm thử như app thật. Bạn nên xem và bấm thử bản này trên điện thoại của mình, rồi đưa cho vài người dùng thử.
Những điều cần soát ở bước này:
- Chữ đủ lớn, dễ đọc khi đứng ngoài trời hoặc trong quán đông.
- Nút bấm đủ lớn cho ngón tay, không đặt quá sát nhau.
- Luồng đặt hàng đi ít bước nhất có thể.
- Có thông báo rõ ràng khi mất mạng hoặc nhập sai.
Sửa trên bản thiết kế luôn rẻ và nhanh hơn sửa sau khi đã lập trình, nên đừng vội qua bước tiếp theo.
Đã có ý tưởng app nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu? Nhắn Zalo 0866 089 831 để mình cùng bạn làm rõ phạm vi và báo giá theo dự án.
Bước 4: Lập trình và kiểm thử
Đội kỹ thuật xây app theo thiết kế đã duyệt và gửi bản chạy thử theo từng đợt. Hãy yêu cầu nhận bản thử sớm để bạn góp ý khi còn dễ sửa. Chọn hướng native hay đa nền tảng nên được chốt từ trước, bạn xem so sánh ở bài làm app native hay đa nền tảng.
Kiểm thử cần làm gì
- Thử trên máy thật, cả máy mới lẫn máy đời cũ mà khách của bạn đang dùng.
- Thử trong điều kiện mạng yếu hoặc mất mạng giữa chừng.
- Thử các tình huống bất thường: nhập sai, bấm liên tục, thoát giữa chừng khi đang đặt hàng.
- Kiểm tra thông báo, thanh toán (nếu có), và việc lưu dữ liệu của khách.
Bản cuối chỉ nên chốt khi các lỗi nghiêm trọng đã được sửa và bạn nghiệm thu theo danh sách tính năng ở bước 2.
Bước 5: Phát hành và cập nhật
Để đưa app lên App Store và Google Play, bạn cần tài khoản nhà phát triển và làm theo hướng dẫn, quy định của Apple và Google. Mô tả app, ảnh chụp màn hình, chính sách quyền riêng tư và thông tin liên hệ thường phải chuẩn bị trước. Quy định có thể thay đổi, nên hãy đọc tài liệu chính thức của hai bên vào thời điểm phát hành.
Điều quan trọng cần hỏi rõ từ đầu là tài khoản nhà phát triển và mã nguồn sẽ đứng tên ai, để bạn không bị phụ thuộc về sau.
Sau ngày ra mắt
Phát hành không phải là kết thúc. Hệ điều hành cập nhật, người dùng góp ý, tính năng để giai đoạn sau cần được làm tiếp. Hãy thống nhất trước kế hoạch bảo trì và cách báo lỗi.
Checklist cho chủ dự án trước khi bắt đầu
- Mình đã viết được một câu mô tả app giúp ai làm việc gì chưa?
- Mình biết bản đầu tiên gồm những tính năng nào, tính năng nào để sau?
- Mình đã nói chuyện với ít nhất vài người dùng thật chưa?
- Mình biết ai sẽ cung cấp nội dung, ảnh sản phẩm, logo?
- Mình đã thống nhất chuyện sở hữu mã nguồn, tài khoản nhà phát triển, bảo trì chưa?
- Mình có sẵn người nghiệm thu và thời gian phản hồi mỗi đợt không?
Nếu nhiều câu trả lời còn là “chưa”, bạn nên dành thời gian cho bước 1 và 2 trước. Đây là khâu ít tốn kém nhất nhưng ảnh hưởng nhiều nhất đến toàn dự án.
Khi nào nên bắt đầu bằng website
Nếu mục tiêu của bạn là giới thiệu dịch vụ, nhận đặt lịch hoặc bán hàng, một website tốt có thể là điểm xuất phát hợp lý hơn app. Website cũng hiện được trên Google và không bắt khách cài đặt gì, nên thử ý tưởng trên website trước là cách ít rủi ro.
Kiểm chứng và phạm vi hỗ trợ
Quy trình trên là cách làm phổ biến trong phát triển phần mềm; thời gian từng bước phụ thuộc vào phạm vi nên mình không nêu con số chung. Quy định phát hành lấy theo tài liệu nhà phát triển chính thức của Apple và Google.
Về phạm vi: Daklak Agency nhận thiết kế app theo dự án, báo giá sau khi làm rõ nhu cầu. Mình không cam kết lượt tải hay doanh thu từ app. Bạn xem thêm tại trang thiết kế app.
Câu hỏi thường gặp
Quy trình làm app mất bao lâu?
Thời gian phụ thuộc vào số màn hình, tính năng và tốc độ phản hồi của hai bên, nên không có con số chung. Sau khi làm rõ phạm vi ở bước 2, bạn sẽ có kế hoạch thời gian cụ thể.
Có cần biết lập trình để làm app không?
Không. Bạn cần nắm rõ mục tiêu, người dùng và tính năng mong muốn. Phần kỹ thuật do đội làm app đảm nhận, còn bạn tham gia góp ý và nghiệm thu từng bước.
Bước nào dễ bị bỏ qua nhưng quan trọng nhất?
Thường là bước 1 và 2, tức làm rõ mục tiêu và danh sách tính năng. Nếu bỏ qua, app dễ bị sửa lại nhiều lần khi đã lập trình, vừa tốn thời gian vừa tốn chi phí.
Sau khi phát hành có phải trả phí bảo trì không?
App cần được cập nhật khi hệ điều hành đổi và khi bạn thêm tính năng. Hãy thống nhất bằng văn bản về phạm vi bảo trì, cách báo lỗi và chi phí ngay từ lúc báo giá.
Daklak Agency có làm đủ 5 bước không?
Mình tư vấn và thiết kế app theo dự án, báo giá sau khi trao đổi nhu cầu. Phạm vi từng bước sẽ được thống nhất trước khi bắt đầu, và mình không cam kết lượt tải hay doanh thu.
